Funkcje użytkowe niektórych elementów wystroju pasów ludności kultury przeworskiej. Casus kabłączków, zawieszek, skuwek z pierścieniem
Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, ul. Gołębia 11, 31-007 Kraków
Data publikacji: 31-12-2016
Wiadomości Archeologiczne 2016;LXVII(67):65-110
In different areas of the Central European Barbaricum, the Przeworsk Culture territory included, there is evidence in the Early Roman Period of some a certain standardization of belt fittings attributed to the warrior class. This observation applies not only to belt fastenings and strap ends, but also to fittings attached to the perimeter of the belt. They served a decorative function but, presumably, even more so a utilitarian one. Found among them are fittings commonly understood to have served in suspending from the belt objects belonging to the so-called personal equipment of warriors, namely: belt hangers, belt pendants and belt fittings with a pendent ring. A special attention was paid to this type of belt fitting during analysis of warrior belts of Early Roman Period data found in site at Illerup Ådal in Jutland (J. Ilkjær 1993a). Belt hangers known from Przeworsk Culture assemblages come in several variants depending on the shape of the bar and rivet-plates which attached them to the leather strap. Depending on the differences in the shape of the bar three variants may be distinguished: 1. with a bar made of folded wire, approximately W-shaped (Fig. 1; List 1, Fig. 4); 2. with a U-shaped bar (Fig. 2; List 2, Fig. 5); 3. with a frame-like bar (Fig. 3; List 3, Fig. 6). The shape of the rivet-plates is not in a correlation with the shape of the bar. In the Przeworsk Culture territory belt hangers appear in phase B1 of the Early Roman Period (variants 1 and 2). Their largest number, irrespective of their shape, has been recorded in assemblages dated to phase B2b. All three belt hanger variants are documented in the Late Roman Period, chiefly in phase C1a. Elsewhere in the Central European Barbaricum analogous belt hangers have been recorded with the same frequency and within the same chronological confines (phase B1–C1a), as in the Przeworsk Culture territory. Metal belt sets of which belt hangers formed part have a similar character both in the territory of the Przeworsk Culture settlement as in other regions of the Central European Barbaricum. Most of them belonged to belts worn by warriors. In the Przeworsk Culture (Fig. 7:1) in phase B1, similarly as in the Elbian Circle, in the Bohemian Basin (Fig. 12:1) and in Lower Austria, belt hangers were used on belts fastened with buckles with an eight-shaped frame (group A) and fitted with profiled strap ends. In phase B2 there is an increase in the number of belts provided with belt hangers. Some of these belt sets are reminiscent stylistically to those of the preceding chronological period in that they include profiled strap ends (Fig. 8:1, 10:2). On the other hand, in phases B2b and C1a everywhere in the Central European Barbaricum belts with belt hangers (mostly variants 2 and 3), dissimilar in style design become widespread. These belts tended to be fastened with a buckle having a rectangular frame, mostly of type G16, and were usually fitted with a strap end type 4–6 or 9 (Fig. 7:3, 8:2.3, 9:1 11:1). Belt hangers were used in belts worn by the local elites (Fig. 13:2). In the outfit of the Przeworsk Culture warriors belt hangers (variants 2 and 3) appear also as an element of wide belts which were fastened with a heavy buckle of group G, with a double prong (Fig. 10:1). In phase C1a, in the Przeworsk Culture, we find a very small number of belt hangers forming part of new belt sets which include buckles with a D-shaped frame set on an axis, type D17 (variant 1; Fig. 7:2). Singly belt sets of this type, with belt hangers, variants 2 or 3, have been recorded in the Elbian Circle, the Luboszyce Culture on the one hand, and the territory of the Dollkeim-Kovrovo Culture on the other. From the territory of the Przeworsk Culture settlement we also have a record on belts fitted with belt hangers identified with women’s outfits dating to phase B2b (Fig. 11:2). A very small number of belts with belt hangers attributed to women has been recorded in the Elbian Circle, the Wielbark Culture and the Luboszyce Couture, as well as in south-western Slovakia. Moreover, belt hangers are an element of so-called Sambian belts, typical for women’s outfits in the Dollkeim-Kovrovo Culture. In the Przeworsk Culture territory belt pendants are much less frequent finds (Fig. 14, 15). They differ both in the proportions of their top part and the shape of their lower part, used for suspending objects, and have been distinguished on this basis into five variants: 1. with the top part passing to a rectangular frame (Fig. 14:1–4; List 4, Fig. 15); 2. with the top part passing to a single loop (Fig. 14:5.6; List 5, Fig. 16); 3. with the top part passing to a double loop (Fig. 14:7–11; List 5, Fig. 16); 4. with the top part passing to D-shaped loop (Fig. 14:12; List 5, Fig. 16); 5.with the top part in the form of a rectangular bar with a D-shaped loop (Fig. 14:13.14; List 5, Fig. 16). In the Przeworsk Culture territory belt pendants as elements of belts are more characteristic for phase C1a than for phase B2b, and are documented also in phase C1b (variants 1 and 2). A small number of earlier belt pendants dating to phases B2a (variant 2) and B2b (variants 1 and 5) originate for the most part from the eastern range of the Przeworsk Culture, whereas younger specimens are known primarily from the western range of that culture. Elsewhere in the Central European Barbaricum a small number of belt pendant finds have a similar chronological position as in the Przeworsk Culture. Specimens known at present represent all belt pendant variants known from the Przeworsk Culture, except for variant 4. On the other hand, belt pedants recorded elsewhere in the Central European Barbaricum (Fig. 17:1.2) lack analogies in the Przeworsk Culture materials. In the Przeworsk Culture territory, similarly as in other areas of the European Barbaricum, belt pendants were characteristic for belts worn by warriors fastened with buckles with a rectangular frame, group G, mostly type G16 (Fig. 18:1.2), often with strap ends. As in the case of belt hangers in the Przeworsk Culture environment belt pendants were also, on very rare occasions, attached to belts fastened with buckles with a D-shaped frame, group D (Fig.18:3.4). There is no conclusive evidence that belt pendants formed part of the outfit of women of the Przeworsk Culture people. Another form of metal belt fitting serving a function analogous to that of belt hangers and belt pendants are fittings with a single pendent ring. Not that these fittings were necessarily associated functionally with leather straps forming part of clothing, they could also belong to straps used for suspending drinking horns or in strapping swords. The main argument assisting the identification of fittings with a pendent ring as elements of belts is that they have been found in context with other metal elements of the belt set. In the Przeworsk Culture territory two variants of fittings have been set apart: 1. with a narrow fitting and a relatively thickset ring (Fig. 19:1–6; List 6, Fig. 20), 2. with a relatively small body fitting, usually lightly expanded at the top, and a relatively small ring (Fig. 19:7–9; List 6, Fig. 20). Belt fittings variant 1, mostly made of bronze, are recorded during phase B2a in the eastern zone of the Przeworsk Culture settlement; variant 2 (bronze or iron) are noted during phase B2 and in C1a. Bronze variant 1 fittings found in the Przeworsk Culture territory are a characteristic form used in women’s belts fastened with buckles, group D, type 1, without metal strap ends (Fig. 21:1). On the other hand, variant 2 belt fittings occur mainly in the male outfit, used in belts fastened with a buckle having a rectangular frame, group G (Fig. 10:2), or a D-shaped frame, group D (Fig. 8:1). Outside the Przeworsk Culture territory belt sets with belt fittings with a pendent ring, variants 1 and 2, have been recorded in areas of the Central European Barbaricum and were in use mostly in phases B2 and C1. The source of impulse which led to the emergence in the outfit of warriors of barbarian Europe as early as in phase B1 of belts with fittings which allowed for suspension of objects belonging to the so-called personal equipment is hard to pinpoint. Personal equipment is represented by fire striking sets consisting of a firesteel and a pin, or just one of these items (Fig. 22). In phases B2b and C1a in grave inventories in the Central European Barbaricum are seen to include assorted objects of which some could have been secured at the belt, e.g., knives in leather sheaths, awls, tweezers, whetstones. Some variant 3 belt hangers are very thickset, suggesting that even quite heavy objects may have been suspended from them. It may be conjectured that Przeworsk Culture warriors wore belts with pouches attached to them (Fig. 7:3). As for women’s belts, they may have had keys suspended from them (Fig. 21:1.2). Fire striking tools surviving in the Przeworsk Culture territory and elsewhere in the Central European Barbaricum dating to the horizon of phases B2b–C1a were fixed to belt hangers and pendants by means of short linking pieces which could have reduced the functionality of such a set (Fig. 11:1, 22:3–6). Consequently, its funerary purpose may not be ruled out. On the other hand, a very modest number of longer linking pieces has been recorded (Fig. 22:1.2, 23). It is remarkable that some belt hangers and belt pendants recovered in the Central European Barbaricum and dating to phases B2b and C1a include small fittings (Fig. 24:1–4) allowing introduction of narrow and long thongs and only on them suspension of e.g., firemaking tools, obviously making it easier to use them. Moreover, firesteels and tweezers found with a surviving fitting prove that they could have been attached to the belt on narrow straps, or suspended from them using the fittings discussed here (Fig. 8:2, 9:1, 18:1.3). Not to be ruled out either is that use was made of the loop of the firesteels themselves to wear them at the belt suspended on a narrow leather strap (Fig. 25:4.5). In discussing the functionality of belts with objects suspended from them (R. Articus 2004) other reconstructions have been put forward as well (Fig. 25:1–3). The greatest uniformity of belt sets associated with outfit of warriors and suspension from belts of the so-called personal equipment is observed in the Central European Barbaricum in phases B2b–C1a. It may be recognized with some confidence as the result of contacts between groups of warriors hailing from different cultural environment and their mobility. This could be related to settlement and culture shifts observed at this time, intimated also by the modest written sources at hand (K. Godłowski 2000, p. 26–30).
Abramek, B., Kaszewski, Z., Materiały z cmentarzyska w Krajance, pow. Wieruszów, Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, seria archeologiczna 20, 1973, s. 81–101.
Almgren, O., Die ältere Eisenzeit Gotlands, tom 1, Stockholm, 1914.
Almgren, O., Studien über nordeuropäische Fibelformen der ersten nachchristlichen Jahrhunderte mit Berücksichtigung der provinzialrömischen und südrussischen Formen, Mannus-Bibliothek 32, Leipzig2, 1923.
Almgren, O., Nerman, B., Die ältere Eisenzeit Gotlands, tom 2, Stockholm, 1923.
Andrzejowski, J., Okucia rogów do picia z młodszego okresu przedrzymskiego i okresu wpływów rzymskich w Europie środkowej i północnej (próba klasyfikacji i analizy chronologiczno-terytorialnej), Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne VI, 1991, s. 7–120.
Andrzejowski, J., Cmentarzysko kultury przeworskiej w Todzi, gmina Kadzidło, woj. ostrołęckie, stan. 2, Wiadomości Archeologiczne LIII/2, 1997, s. 101–126.
Andrzejowski, J., Nadkole 2. A Cemetery of the Przeworsk Culture in Eastern Poland, Monumenta Archaeologica Barbarica V, Kraków, 1998.
Andrzejowski, J., Madyda-Legutko, R., Bronze Belt Buckles with Doubled Tongue between Scandinavia and the Black Sea. In Search of Local and Inter-Regional Connections during the Roman Period, [w:] I. Khrapunov, F.-A. Stylegar (red.), Inter Ambo Maria. Northern Barbarians from Scandinavia towards the Black Sea, Kulturhistoriske rapporter 15, Kristiansand-Simferopol, 2013, s. 6–25.
Articus, R., Das Urnengräberfeld von Kasseedorf, Lkr. Ostholstein. Die Entwicklung des südöstlichen Schleswig-Holstein während der jüngeren römischen Kaiserzeit, Internationale Archäologie 74, Rahden/Westf., 2004.
Balke, B., Cmentarzysko z okresu rzymskiego w Brzeźcach, pow. Białobrzegi (stanowisko 2), Wiadomości Archeologiczne XLI/2 (1976), 1977, s. 155–209.
Bantelmann, N., Hamfelde, Kreis Herzogtum Lauenburg. Ein Urnenfeld der römischen Kaiserzeit in Holstein, Urnenfriedhöfe Schleswig-Holsteins 2 = Offa-Bücher 24, Neumünster, 1971.
Barczyk, K., Materiały z cmentarzyska w Starych Kiejkutach w zbiorach muzeów mazurskich, Barbaricum 7, Warszawa, 2004, s. 61–89.
Becker, M., Ichstedt. Untersuchungen zu einem Gräberfeld der späten Latènezeit bis späten römischen Kaiserzeit, Jahresschrift für mitteldeutsche Vorgeschichte 82, 1999, s. 7–210.
Bednarczyk, J., Grób wojownika z okresu rzymskiego w Żegotkach, stanowisko 5, województwo kujawsko-pomorskie, [w:] Archaeologia et Historia. Księga jubileuszowa dedykowana Pani Profesor Romanie Barnycz-Gupieńcowej, 2000, Łódź, s. 49–57.
Bemmann, J., Die älterkaiserzeitlichen und frühmittelalterlichen Befunde: Katalog, Tafeln, [w:] J. Bemmann, E. M. Wesely-Arents, Liebersee. Ein polykulturellen Bestattungsplatz an der sächsischen Elbe, Band 5, Veröffentlichungen des Landesamtes für Archäologie mit Landesmuseum für Vorgeschichte 48, Dresden, 2005, s. 271–404.
Biborski, M., Badania wykopaliskowe na cmentarzysku kultury przeworskiej z okresu wpływów rzymskich w Mokrej, województwo częstochowskie, Badania archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w 1995 roku, Katowice, 1998, s. 63–75.
Bishop, M. C., Coulston, J. C. N., Roman Military Equipment from the Punic Wars to the Fall of Rome, London, 1993.
Bitner-Wróblewska, A., Netta. A Balt Cemetery in Northeastern Poland, Monumenta Archaeologica Barbarica XII, Warszawa, 2007.
Bitner-Wróblewska, A., Karczewska, M., Karczewski, M., Nowa odmiana uzdy z wodzami łańcuchowymi z cmentarzyska kultury bogaczewskiej w Paprotkach Kolonii, stan. 1, woj. warmińsko-mazurskie, Wiadomości Archeologiczne LV (1999–2001), 2001, s. 65–86.
Bitner-Wróblewska, A. et alii, A. Bitner-Wróblewska, T. Nowakiewicz, A. Rzeszotarska-Nowakiewicz, W. Wróblewski, Treść i znaczenie odzyskanych ksiąg inwentarzowych Prussia-Museum, [w:] A. Bitner-Wróblewska (red.), Archeologiczne księgi inwentarzowe dawnego Prussia-Museum / Die archäologischen Inventarbücher aus dem ehemaligen Prussia-Museum / Археологические инвентарные книги быв- шего музея «Пруссия», Aestiorum Hereditas I, Olsztyn, 2008, s. 128–447.
Blankenfeldt, R., Das Thorsberger Moor 2: Die persönlichen Ausrüstungen, Schleswig, 2015.
Bujna, J., Opasky ženského odevu z doby laténskej, Nitra, 2011.
Bursche, A., Illerup Ådal 14. Die Münzen, Jutland Archaeological Society Publications XXV:14, Moesgård, 2011.
von Carnap-Bornheim, C., Der Trachtschmuck, die Gürtel und das Gürtelzubehör, [w:] J. Peška, J. Tejral (red.), Das germanische Königsgrab von Mušov in Mähren. Teil 1, Römisch-Germanisches Zentralmuseum, Monographien 55/1, Mainz, 2002, s. 189–305.
von Carnap-Bornheim, C., Trachtbestandteile u.a., [w:] J. Peška, J. Tejral (red.), Das germanische Königsgrab von Mušov in Mähren. Teil 3, Römisch-Germanisches Zentralmuseum, Monographien 55/3, Mainz, 2002, s. 537–557.
von Carnap-Bornheim, C., Ilkjær, J., Illerup Ådal 7. Die Prachtausrüstungen. Tafelband, Jutland Archaeological Society Publications XXV:7, Moesgård, 1996.
Chilińska-Drapella, A., Próba nowego spojrzenia na „pasy sambijskie”, Wiadomości Archeologiczne LXI (2009–2010), 2010, s. 3–79.
Cieślak-Kopyt, M., Wyniki badań na cmentarzysku kultury przeworskiej w Brzeskach, gm. Klwów, woj. Radom, Sprawozdania Archeologiczne XLVI, 1994, s. 153–168.
Cieśliński, A., Kulturelle Veränderungen und Besiedlungsabläufe im Gebiet der Wielbark-Kultur an Łyna, Pasłęka und oberer Drwęca, Berliner Beiträge zur Vor- und Frühgeschichte NF 37, Berlin, 2010.
Coblenz, W., Das Gräberfeld Prositz, Teil I, Veröffentlichungen des Landesmuseums für Vorgeschichte Dresden 3, Leipzig, 1955.
Cordie-Hackenberg, R., Die eisenzeitliche Hügelgräberfeld von Bescheid, Kreis Trier-Saarburg, Trier Zeitschrift Beiheft 17, Trier, 1993.
Czarnecka, K., Oblin. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur in Südmasowien, Monumenta Archaeologica Barbarica XIII, Warszawa, 2007.
Dąbrowska, T., Grób kultury przeworskiej z miejscowości Krasusze-Gołowierzchy, pow. Łuków, a niektóre zagadnienia chronologii, Wiadomości Archeologiczne XXXV/3, 1970, s. 286–302.
Dąbrowska, T., Zabytki z cmentarzyska w Bujakach, pow. Siemiatycze, Wiadomości Archeologiczne XXXIX/2, 1974, s. 265–266.
Dąbrowska, T., Kamieńczyk. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur in Ostmasowien, Monumenta Archaeologica Barbarica III, Kraków, 1997.
Dehnke, R., Thieme, U., Burgundische Gräber von Lichtenburg, Kreis Torgau, Praehistorische Zeitschrift XXVIII–XXIX (1937–1938), 1939, s. 265–284.
Demetrykiewicz, W., Wykopalisko z Kęblin i ślady rzymskiej „terra sigillata” w Królestwie Polskiem, Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne V (nr 62), 1905, s. 265–282.
Deschler-Erb, E., Ad arma! Römisches Militär des 1. Jahrhunderts n. Chr. in Augusta Raurica, Forschungen in Augst 28, Augst, 1999.
Domański, G., Kultura luboszycka między Łabą a Odrą w II–IV wieku, Wrocław, 1979.
Domański, G., Cmentarzysko w Luboszycach (II–IV w.), Wrocław, 1982.
Domański, G., Wyniki prac wykopaliskowych na cmentarzysku kultury luboszyckiej w Grabicach, gm. Gubin, woj. zielonogórskie, w 1989 roku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne XXXII, 1991, s. 133–138.
Domański, G., Końcowe sprawozdanie z badań wykopaliskowych na cmentarzysku kultury luboszyckiej w Grabicach, gm. Gubin, woj. zielonogórskie, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne XXXV, 1994, s. 301–305.
Domański, G., Cmentarzysko w Bieczu, gm. Brody, pow. Żary, [w:] J. Andrzejowski, R. Prochowicz, A. Żórawska (red.), VARIA BARBARICA Zenoni Woźniak ab amicis dicata, Monumenta Archaeologica Barbarica, Series Gemina I, Warszawa-Lublin, 2002, s. 263–276.
Droberjar, E., Dobřichov-Pičhora. Ein Brandgräberfeld der älteren römischen Kaiserzeit in Böhmen (Ein Beitrag zur Kenntnis des Marbod-Reichs), Fontes Archaeologici Pragenses 23, Pragae, 1999.
Droberjar, E., Hornolabští Svébové – Markomani. K problematice další­ho vývoje großromstedtské kultury ve stupni Eggers B1 („Zeitgruppe 3”) v Čechách (dobřichovská skupina), Archeologie ve středních Čechách 10, 2006, s. 599–712.
Droberjar, E., Bohatý labsko-germánský kostrový hrob Lübsovského typu z Prahy-Bubenče (hrob III). Nové poznatky k interpretaci nálezu z roku 1948, Archaeologica Pragensia 22, 2014, s. 397–443.
Droberjar, E., Smejtek, L., Vojtěchovská, I., A Germanic grave from the period of Marcomanni wars (?) at Velké Přílepy (Central Bohemia), Sborník Národního muzea v Praze, řada A – Historie 54/2000/ 1–4, 2000, s. 37–46.
Dymaczewski, A., Cmentarzysko z okresu rzymskiego w Młodzikowie pow. Środa, Fontes Archaeologici Posnanienses VIII–IX (1957–58), 1958, s. 179–442.
Dzięgielewska, M., Kulczyńska, M., Ciebłowice Duże. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im südwestlichen Masowien, Monumenta Archaeologica Barbarica XIV, Warszawa, 2008.
Fridrích, J., Das Brandgrab aus der mittleren Römerzeit aus Pečky, Bez. Nymburk, Archeologické rozhledy XVI/6, 1964, s. 889–891.
Frölich, A., The armamentarium of the army surgeon, [w:] L. Jørgensen, B. Storgaard, L. Gebauer Thomsen (red.), The Spoils of Victory. The North in the shadow of the Roman Empire, Copenhagen, 2003, s. 342–343.
Gaerte, W., Urgeschichte Ostpreußens, Königsberg i. Pr., 1929.
Gałęzowska, A., Obrządek pogrzebowy kultury wielbarskiej w Wielkopolsce, [w:] M. Mączyńska, A. Urbaniak (red.), Okres rzymski i wędrówek ludów w północnej Polsce i materiały z konferencji „Cmentarzyska z okresu rzymskiego jako miejsca kultu”, Białe Błota 17–19 maja 2000 r., Acta Universitatis Lodzensis, Folia Archaeologica 25, Łódź, 2007, s. 155–234.
Garbacz, K., Cmentarzysko ciałopalne kultury przeworskiej w Grzybowie, gm. Staszów, woj. świętokrzyskie, Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego XXI, 2000, s. 5–170.
Geisler, H., Kaiserzeitliche Brandgräber von Neuendorf und Dahnsdorf, Kr. Belzig, Veröffentlichungen des Museums für Ur- und Frühgeschichte Potsdam 6, 1971, s. 71–76.
Geisler, H., Das germanische Urnengräberfeld bei Kemnitz, Kr. Potsdam-Land, część I: Katalog, Veröffentlichungen des Museums für Ur- und Frühgeschichte Potsdam 8, Berlin, 1974.
Geisler, H., Germanische Brandgräber der späten römischen Kaiserzeit aus Schweinitz, Kr. Jessen, Veröffentlichungen des Museums für Ur- und Frühgeschichte Potsdam 12, Berlin, 1979, s. 81–122.
Geisler, H., Das germanische Urnengräberfeld bei Kemnitz, Kr. Potsdam-Land, część II: Text, Veröffentlichungen des Museums für Ur- und Frühgeschichte Potsdam 18, Berlin, 1984, s. 77–174.
Ginalski, J., Ostrogi kabłąkowe kultury przeworskiej. Klasyfikacja typologiczna, Przegląd Archeologiczny 38, 1991, s. 53–82.
Godłowski, K., Kultura przeworska, [w:] Pradzieje powiatu krakowskiego, tom II, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 34 = Prace Archeologiczne 2, Kraków, 1961, s. 137–212.
Godłowski, K., Przyczynki do poznania kultury przeworskiej na Górnym Śląsku, [w:] K. Jażdżewski (red.), Liber Iosepho Kostrzewski octogenario a veneratoribus dicatus, Wrocław, 1968, s. 241–262.
Godłowski, K., Kryspinów, district of Cracow (A cemetery of the Roman period), Recherches Archéologiques de 1968, 1969, s. 31–36.
Godłowski, K., Kraków-Kryspinów (A cemetery of the Late La Tène and Early Roman periods), Recherches Archéologiques de 1972, 1973, s. 40–46.
Godłowski, K., Das Gräberfeld in Kryspinów bei Kraków und seine Bedeutung für den Übergang zwischen der Latène- und der römischen Kaiserzeit in Kleinpolen, [w:] B. Chropovský (red.), Symposium. Ausklang der Latène-Zivilisation und Anfänge der germanischen Besiedlung im mittleren Donaugebiet, Bratislava, 1977, s. 59–80.
Godłowski, K., Zmiany w uzbrojeniu ludności kultury przeworskiej w okresie wpływów rzymskich, [w:] M. Głosek et alii (red.), Arma et ollae. Studia dedykowane Profesorowi Andrzejowi Nadolskiemu w 70 rocznicę urodzin i 45 rocznicę pracy naukowej, Łódź, 1992, s. 71–88.
Godłowski, K., Europa barbarzyńska od IV w. p.n.e. do VI w. n.e. w świetle źródeł pisanych, [w:] M. Parczewski (red.), K. Godłowski, Pierwotne siedziby Słowian, Kraków, 2000, s. 15–45.
Godłowski, K., Wichman, T., Chmielów Piaskowy. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im Świętokrzyskie-Gebirge, Monumenta Archaeologica Barbarica VI, Kraków, 1998.
Grzymkowski, A., Ziemia Zawkrzeńska w pierwszych wiekach naszej ery, [w:] Studia i Materiały do Dziejów Ziemi Zawkrzeńskiej, tom II, Mława, 1996, s. 151–208.
Gurba, J., Cmentarzysko lateńsko-rzymskie w Masowie, pow. Garwolin, badane w 1953 roku, Wiadomości Archeologiczne XX/3, 1954, s. 303.
Hellích, J., Žárové hroby z doby cisařství řimského na Poděbradsku, Památky archeologické XXXI, 1919, s. 88–97.
Hollack, E., Peiser, F. E., Das Gräberfeld von Moythienen, Königsberg i. Pr., 1904.
Horbacz, T., Olędzki, M., Cimetière de la Période Romaine à Piaski (Pologne Centrale), Inventaria Archaeologica, Pologne LI, 1983.
Ilkjær, J., Illerup Ådal 3. Die Gürtel. Bestandteile und Zubehör. Textband, Jutland Archaeological Society Publications XXV:3, Moesgård, 1993.
Ilkjær, J., Illerup Ådal 4. Die Gürtel. Bestandteile und Zubehör. Tafelband, Jutland Archaeological Society Publications XXV:4, Moesgård, 1993.
Jamka, R., Cmentarzysko z okresu rzymskiego w Starachowicach, Przegląd Archeologiczny XI, 1959, s. 32–61.
Jaskanis, J., Krupice. Ein Gräberfeld der Przeworsk- und Wielbark-Kultur in Ostpolen, Monumenta Archaeologica Barbarica X, Warszawa, 2005.
Jasnosz, S., Cmentarzysko z okresu późnolateńskiego i rzymskiego w Wymysłowie, pow. Gostyń, Fontes Archaeologici Posnanienses II (1951), 1952, s. 1–284.
Jasnosz, S., Materiały i studia do dziejów osadnictwa starożytnego i wczesnośredniowiecznego Ziemi Obornicko-Rogozińskiej (Część 1), Fontes Archaeologici Posnanienses XXXI (1980), 1982, s. 1–144.
Jentsch, H., Das Gräberfeld bei Sadersdorf, Kr. Guben, und andere Niederlausitzer Fundstellen der La Tène- und der provinzialrömischen Zeit, Niederlausitzer Mittheilungen IV/1–4, 1895, s. 1–142.
Jonakowski, M., Komplet narzędzi do krzesania ognia w kulturze przeworskiej ze szczególnym uwzględnieniem krzesiw sztabkowatych, [w:] W. Nowakowski (red.), CONCORDIA. Studia ofiarowane Jerzemu Okuliczowi-Kozarynowi w sześćdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa, 1996, s. 93–104.
Juga, A., Ots, M., Szymański, P., Über die Vorteile der Bildung einer „didaktischen Kollektion”. Materialien der Bogaczewo-Kultur und Olsztyn-Gruppe in Ajaloo Instituut in Tallinn (Estland), [w:] A. Bursche, R. Ciołek (red.), Antyk i Barbarzyńcy. Księga dedykowana Profesorowi Jerzemu Kolendo w siedemdziesiątą rocznice urodzin, Warszawa, 2003, s. 205–243.
Kaczanowski, P., Drochlin. Ciałopalne cmentarzysko kultury przeworskiej z okresu wpływów rzymskich, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego DCCCXXVIII = Prace Archeologiczne XL, Kraków, 1987.
Kaczanowski, P., Klasyfikacja grotów broni drzewcowej kultury przeworskiej z okresu rzymskiego, Klasyfikacje zabytków archeologicznych I, 1995, Kraków.
Kaczanowski, P., Poleski, J., Materiały grobowe kultury przeworskiej z Marzęcina, woj. Kielce, Sprawozdania Archeologiczne XLII, 1990, s. 281–292.
Kajzer, L., Walenta, K., Kmieciński, J., Przedmioty codziennego użytku. Części pasa, [w:] J. Kmieciński (red.), Odry. Cmentarzysko kurhanowe z okresu rzymskiego w powiecie chojnickim, Acta Archaeologica Lodziensia 15, Łódź, 1968, s. 67–74.
Kaszewska, E., Materiały z cmentarzyska w Zadowicach, pow. Kalisz (część III), Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, seria archeologiczna 6, 1961, s. 191–290.
Kaszewska, E., Cmentarzysko z okresu rzymskiego w Czarnocinie, pow. Łódź, Sprawozdania Archeologiczne XXI, 1969, s. 97–102.
Kaufmann, H., Das spätkaiserzeitliche Brandgräberfeld von Wechmar, Kreis Gotha, Weimarer Monographien zur Ur- und Frühgeschichte 9, Weimar, 1984.
Kieferling, G., Starożytne zabytki z jarosławskich zbiorów prywatnych. Kwerenda z lat 1999–2000, Rocznik Przemyski XXXVI:2000, z. 1, Archeologia, 2000, s. 127–140.
Kietlińska, A., Dąbrowska T., Cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich we wsi Spicymierz, powiat Turek, MS IX, 1963, s. 143–254.
Kokowski, A., Schlossbeschläge und Schüssel im Barbaricum in der römischen Kaiserzeit und der frühen Völkerwanderungszeit, Klassifizierung, Verbreitung, Chronologie, Klasyfikacje zabytków archeologicznych II, Lublin, 1997.
Kolník, T., Pohrebisko v Bešeňove (príspevok k štúdiu doby rímskej na Slovensku), Slovenská archeológia IX/1–2, 1961, s. 245–249.
Kolník, T., K typológii a chronologii niektorých spôn z mladšej doby rímskej na juhozápadnom Slovensku, Slovenská archeológia XIII/1, 1965, s. 183––236.
Kolník, T., Anfänge der germanischen Besiedlung in der Südwestslowakei und das Regnum Vannianum, [w:] B. Chropovský (red.), Symposium. Ausklang der Latène-Zivilisation und Anfänge der germanischen Besiedlung in mittleren Donaugebiet, Bratislava, 1977, s. 143–171.
Kolník, T., Römerzeitliche Gräberfelder in der Slowakei, Teil 1, Archaeologia Slovaca – Fontes XIV, Bratislava, 1980.
Kontny, B., Przekaz z zaświatów. Analiza zestawów uzbrojenia z grobów w kulturze przeworskiej z okresu wczesnorzymskiego i początków młodszego okresu rzymskiego, Światowit XLIV, fasc. B, 2003, s. 111–178.
Kostrzewski, B., Materiały do najdawniejszego osadnictwa na terenie Pyszącej w powiecie śremskim, Fontes Archaeologici Posnanienses VI (1955), 1956, s. 30–64.
Kostrzewski, B., Cmentarzyska z okresu rzymskiego w Czaczu i w Kokorzynie w pow. kościańskim i w Pięczkowie w pow. średzkim, Fontes Archaeologici Posnanienses VI (1955), 1956, s. 65–103.
Kramarek, I., Cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich w Kotli, pow. Głogów, Silesia Antiqua 4, 1962, s. 213–241.
Kuchenbuch, F., Altmärkische Funde des 1. u. 2. Jahrhunderts n. Chr., Jahresschrift für mitteldeutsche Vorgeschichte XXIV, 1936, s. 211–224.
Kuchenbuch, F., Der Urnenfriedhof von Molkenberg, Kr. Jerichow II, Jahresschrift für mitteldeutsche Vorgeschichte XXIX, 1938, s. 200–206.
Kytlicová, O., Pohřebiště z doby římské v Lužci nad Vltavou (o. Mělník), Památky archeologické 61/2, 1970, s. 291–377.
La Baume, W., Urgeschichte der Ostgermanen, Ostlandforschungen 5, Danzig, 1934.
Lau, N., Das Thorsberger Moor 1: Die Pferdegeschirre. Germanische Zaumzeuge und Sattelgeschirre als Zeugnisse kriegerischer Reiterei im mittel- und nordeuropäischen Barbaricum, Schleswig, 2014.
Lauermann, E., Ein reich ausgestattetes germanisches Brandgrab aus Mannersdorf an der March, VB Gänserndorf, Niederösterreich, Fundberichte aus Österreich 33 (1994), 1995, s. 281–292.
Laux, F., Überlegungen zu den germanischen Fürstengräbern bei Marwedel, Gde. Hitzacker, Kr. Lüchow-Dannenberg, BerRGK 73 (1992), 1993, s. 315–376.
Liana, T., Znaleziska z okresu późnolateńskiego i rzymskiego z terenu województwa kieleckiego w zbiorach Państwowego Muzeum Archeologicznego, Wiadomości Archeologiczne XXVIII/1, 1962, s. 47–58.
Lüth, F., Voß, H.-U., Neue Römergräber aus Hagenow – ein Vorbericht, Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern Jahrbuch 2000 – 48, 2001, s. 149–213.
Łęga, W., Nieznane materiały z cmentarzyska z okresu rzymskiego z miejscowości Babięta, pow. Mrągowo, RO III, 1960, s. 73–79.
Madyda, R., Sprzączki i okucia pasa na ziemiach polskich w okresie rzymskim, Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne IV, 1977, s. 351–411.
Madyda-Legutko, R., Próba rekonstrukcji pasów z metalowymi częściami na obszarze środkowoeuropejskiego Barbaricum w okresie wpływów rzymskich i we wczesnej fazie okresu wędrówek ludów, Przegląd Archeologiczny 31 (1983), 1984, s. 91–133.
Madyda-Legutko, R., Die Gürtelschnallen der Römischen Kaiserzeit und der frühen Völkerwanderungszeit im mitteleuropäischen Bar- baricum, B.A.R. Int. Series 360, Oxford (1986), 1987.
Madyda-Legutko, R., Omegaschnallen im Gebiet des mitteleuropäischen Barbaricums und in Skandinavien, [w:] M. Meyer (red.), „... trans Albim fluvium“. Research into prehistoric, Germanic and Slav archaeology. Studies in honour of Achim Leube on the occasion of his 65th birthday, Internationale Archäologie – Studia honoraria 10, Rahden/Westf., 2001, s. 373–386.
Madyda-Legutko, R., Studia nad zróżnicowaniem metalowych części pasów w kulturze przeworskiej. Okucia końca pasa, Kraków, 2011.
Madyda-Legutko, R., Rodzińska-Nowak, J., Zagórska-Telega, J., Opatów Fpl. 1. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im nordwestlichen Kleinpolen. Katalog, Monumenta Archaeologica Barbarica XV/1, Warszawa-Kraków, 2011.
Madyda-Legutko, R., Rodzińska-Nowak, J., Zagórska-Telega, J., Opatów Fpl. 1. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im nordwestlichen Kleinpolen. Tafeln, Monumenta Archaeologica Barbarica XV/2, Warszawa-Kraków, 2011.
Makiewicz, T., Cmentarzysko z okresu rzymskiego w Białej, pow. Łódź, Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, seria archeologiczna 17, 1970, s. 173–255.
Makiewicz, T., Materiały ze zniszczonego cmentarzyska kultury przeworskiej w Tucznie koło Inowrocławia (stanowisko 3), Fontes Archaeologici Posnanienses XXVI (1975), 1977, s. 125–149.
Marcinkian, A., Cmentarzysko z II/III w. n. e. w Grzmiącej woj. Zielona Góra, Silesia Antiqua XX, 1978, s. 87–108.
Martyniak, G., Pastwiński, R., Pazda, S., Cmentarzysko kultury przeworskiej w Ciecierzynie, gmina Byczyna, woj. opolskie, Wrocław, 1997.
Mączyńska, M., Cmentarzysko i osada z okresu rzymskiego w Krapkowicach, Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne I, 1971, s. 251–316.
Mączyńska, M., Jagusiak, M., Cmentarzysko z okresu rzymskiego w Czarnocinie, pow. Piotrków Trybunalski, stanowisko 1, [w:] J. Andrzejowski, R. Prochowicz, A. Żórawska (red.), VARIA BARBARICA Zenoni Woźniak ab amicis dicata, Monumenta Archaeologica Barbarica. Series Gemina I, Warszawa-Lublin, 2002, s. 353–374.
Meyer, E., Das germanische Gräberfeld von Zauschwitz, Kr. Borna. Ein Beitrag zur spätrömischen Kaiserzeit in Sachsen, AFB Beiheft 6, Berlin, 1969.
Meyer, E., Die germanischen Bodenfunde der spätrömischen Kaiserzeit und der frühen Völkerwanderungszeit in Sachsen. I. Katalog, AFB Beiheft 9, Berlin, 1971.
Mikulková, B., Nástin struktury germánského žárového pohřebiště v Modřicích, [w:] B. Komoróczy (red.), Sociální diferenciace barbarských komunit ve světle nových hrobových, sídlištních a sběrových nálezů (Archeologie barbarů 2011), Spisy Archeologického ústavu AV ČR Brno 44, Brno, 2014, s. 169–180.
Mitkowa-Szubert, K., Cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich w Komsinie, woj. Płock, Wiadomości Archeologiczne XLVII/1 (1982), 1984, s. 121–133.
Moszczyński, J., Cmentarzyska kultury przeworskiej z okresu rzymskiego w Kutnie, woj. płockie (stan. 2, 3, 6), [w:] J. Gurba, A. Kokowski (red.), Kultura przeworska, tom I. Materiały z konferencji, Lubelskie Materiały Archeologiczne VIII/1, Lublin, 1994, s. 213–236.
Moszczyński, J., Groby z wczesnego okresu wpływów rzymskich na cmentarzysku kultury przeworskiej w Kutnie, stan. 6, woj. płockie (sezon 1993 r.), Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne II, 1996, s. 87–99.
Motyková, K., Das Brandgräberfeld der römischen Kaiserzeit von Stehelčeves, Památky archeologické 72/2, 1981, s. 340–415.
Motyková-Šneidrová, K., Weiterentwicklung und Ausklang der älteren römischen Kaiserzeit in Böhmen, Fontes Archaeologici Pragenses 11, Pragae, 1967.
von Müller, A., Fohrde und Hohenferchesar. Zwei germanische Gräberfeld der frühen römischen Kaiserzeit aus der Mark Brandenburg, Berlin, 1962.
Natuniewicz-Sekuła, M., Okulicz-Kozaryn, J., Weklice. A Cemetery of the Wielbark Culture on the Eastern Margin of Vistula Delta (Excavations 1986–2004), Monumenta Archaeologica Barbarica XVII, Warszawa, 2011.
Niewęgłowski, A., Cmentarzysko kultury przeworskiej w Garwolinie, woj. siedleckie, Warszawa, 1991.
Nosek, S., Materiały do badań nad historią starożytną i wczesnośredniowieczną międzyrzecza Wisły i Bugu, Annales Universitas Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F – Nauki filozoficzne i humanistyczne VI (1951), 1957.
Nowakowski, W., Das Samland in der römischen Kaiserzeit und seine Verbindungen mit dem römischen Reich und der barbarischen Welt, Veröffentlichung des Vorgeschichtlichen Seminars Marburg, Sonderbd. 10, Marburg-Warszawa, 1996.
Nowakowski, W., Cmentarzysko z „Atlantydy Północy”, [w:] B. Kaim (red.), Blisko i daleko. Księga jubileuszowa Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa (b.d.w.), 2009, s. 41–46.
Nowakowski, W., Masuren in der Römischen Kaiserzeit. Auswertung der Archivalien aus dem Nachlass von Herbert Jankuhn, Studien zur Siedlungsgeschichte und Archäologie der Ostseegebiete 12, Neumünster, 2013.
Nowakowski, Z., Cmentarzysko kultury przeworskiej w Żdżarowie, pow. sochaczewski, Wiadomości Archeologiczne LVI (2002–2003), 2003, s. 283–379.
Okulicz, J., Cmentarzysko z okresu rzymskiego odkryte w miejscowości Bogaczewo, na przysiółku Kula, pow. Giżycko, RO I, 1958, s. 41–116.
Okulicz, J., (J. Okulicz-Kozaryn) Plemiona grupy nidzickiej kultury grobów jamowych (w okresie od końca II w. przed naszą erą do V w. n. e.), [w:] W. Nowakowski, A. Szela (red.), Pogranicze trzech światów. Kontakty kultur przeworskiej, wielbarskiej i bogaczewskiej w świetle materiałów z badań i poszukiwań archeologicznych, Warszawa (CD), 2006.
Pescheck, Ch., Die frühwandalische Kultur in Mittelschlesien (100 vor bis 200 nach Christus), Quellenschriften zur ostdeutschen Vor- und Frühgeschichte 5, Leipzig, 1939.
Peška, J., Tejral, J., Gesamtinterpretation des Königsgrab von Mušov, [w:] J. Peška, J. Tejral (red.), Das germanische Königsgrab von Mušov in Mähren. Teil 2, Römisch-Germanisches Zentralmuseum, Monographien 55/2, Mainz, 2002, s. 501–513.
Peškař, I., K otăzce učelu závĕsnych jehlicovitych bodců z doby řimske, Archeologické rozhledy XIX/3, 1967, s. 355–367.
Peškař, I., Starši doba řimská na Moravě, Zprávy Čs. společnosti archeologické pri Čs. akademii věd XX/1978/3, 1978, s. 55–83.
Piaszykówna, M., Pradzieje miasta Poznania, Poznań, 1953.
Pič, J. L., Die Urnengräber Böhmens, Leipzig, 1907.
Pietrzak, M., Pruszcz Gdański. Fundstelle 10. Ein Gräberfeld der Oksywie- und Wielbark-Kultur in Ostpommern, Monumenta Archaeologica Barbarica IV, Kraków, 1997.
Prohászka, P., Das germanische Gräberfeld von „Dunajská Streda“, Slovenská archeológia LXII/1, 2014, s. 167–198.
Przybyła, M. J., Bemerkungen zu einigen lokalen Formen der Schwertgürtelschließen vom sog. Balteus-Typ aus dem Barbaricum, Recherches Archéologiques NS 2, 2010, s. 93–184.
Pudełko, E., Nowe cmentarzysko z okresu rzymskiego w Wielkopolsce odkryte w Brzeziu gm. Pleszew woj. Kaliskie, Kaliskie Zeszyty Muzealne 1, 1990, s. 17–38.
Raftery, B., Hollow two-piece metal rings in La Tène Europe, Marburger Studien zur Vor- und Frügeschichte 11, Marburg/Lahn, 1988.
Rasch, M., Glömminge socken, [w:] U. E. Hagberg, M. Rasch, B. Stjernquist (red.), Ölands järnålders gravfält II, Kalmar, 1991, s. 39–152.
Raschke, G., Ein Runentopf in dem wandalischen Männergrabe von Sedschütz, Kr. Neustadt OS., Altschlesien 5, 1934, s. 376–381.
Rybová, A., Das Brandgräberfeld der jüngeren römischen Kaiserzeit von Pňov, Archeologické studijní materiály 9, Praha, 1970.
Schindler, R., Die Besiedlungsgeschichte der Goten und Gepiden im unteren Weichselraum auf Grund der Tongefäße, Quellenschriften zur ostdeutschen Vor- und Frühgeschichte 6, Leipzig, 1940.
Schmidt-Thielbeer, E., Das Gräberfeld von Wahlitz, Kr. Burg. Ein Beitrag zur frühen römischen Kaiserzeit im nördlichen Mitteldeutschland, Veröffentlichungen des Landesmuseums für Vorgeschichte in Halle 22, Berlin, 1967.
Schmiedehelm, M., Das Gräberfeld Gąsior (nach Materialien von F. E. Peiser) (red. S. Laul), Archaeologia Baltica IX (Polonia 89), Łódź, 1990, s. 5–126.
Schmiedehelm, M., Das Gräberfeld am Jaskowska-See in Masuren. Studien zur westmasurischen Kultur der römischen Eisenzeit (red. A. Juga-Szymańska, P. Szymański), Warszawa, 2011.
Schránil, J., Žárový hrob římského typu ze Záryb, Památky archeologické XXIX, 1917, s. 164.
Sedláčková, H., Žárový hrob z doby římské z Ratenic, okr. Nymburk, Archeologické rozhledy XXIV, 1972, s. 437–439.
Skorupka, T., Kowalewko 12. Cmentarzysko birytualne ludności kultury wielbarskiej (od połowy I w. n.e. do początku III w. n.e.), Archeologiczne badania ratownicze wzdłuż trasy gazociągu tranzytowego, tom II: Wielkopolska, cz. 3, 2001, Poznań.
Skowron, J., Cmentarzysko kultury przeworskiej z późnego okresu wpływów rzymskich w miejscowości Piaski, gm. Kleszczów, woj. Piotrowskie – stan. 1, Prace i Materiały Muzeum Miasta Zgierza 2/97, 1997, s. 11–154.
Skvorzov, K., Das Gräberfeld der römischen Kaiserzeit von Bol'šoe Isakovo (ehem. Lauth, Kr. Königsberg). Katalog der Funde aus den Grabungen 1998 und 1999, Offa 61/62 (2004/05), 2005, s. 111–219.
Stange, H., Gräberfeld der frührömischen Kaiserzeit von Plöwen, Kreis Pasewalk, Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern Jahrbuch 1978, 1979, s. 133–192.
Szarek-Waszkowska, E., Cmentarzysko kultury przeworskiej w miejscowości Opoka, pow. Puławy, Studia i Materiały Lubelskie 5, Lublin (1971), 1973, s. 79–186.
Szczesiak, R., Ein Brandgrubengräberfeld der römischen Kaiserzeit bei Neuenkirchen, Kreis Neubrandenburg, Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern 41 (1993), 1994, s. 45–126.
Szela, A., Cmentarzysko kultury grobów kloszowych i kultury przeworskiej w Biejkowie, stan. 9, gm. Promna, pow. białobrzeski, woj. mazowieckie, mps pracy magisterskiej w archiwum Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, 1999.
Szembekówna, Z., Sprawozdanie z poszukiwań archeologicznych w Siemianicach (powiat kępiński) odbytych w r. 1904, Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego XXXV (1908), 1909, s. 339–365.
Szter, I., Cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich i z okresu wędrówek ludów w Kamieniu na Pojezierzu Mazurskim, Wiadomości Archeologiczne LXI (2009–2010), 2010, s. 201–351.
Szydłowski, J., Badania na Ostrej Górce w Kalinowie, pow. Strzelce Opolskie, Silesia Antiqua 1, 1959, s. 155–195.
Szydłowski, J., Cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich w Choruli, pow. Krapkowice, Wrocław, 1964.
Szydłowski, J., Ciałopalne cmentarzysko rzymskie w Zakrzowie, pow. Krapkowice, Materiały Starożytne X, 1964, s. 187–223.
Tackenberg, K., Die Wandalen in Niederschlesien, Vorgeschichtliche Forschungen 1/2, Berlin, 1925.
Tejral, J., Die älteste Phase der germanischen Besiedlung zwischen Donau und March, [w:] B. Chropovský (red.), Symposium. Ausklang der Latène-Zivilisation und Anfänge der germanischen Besiedlung in mittleren Donaugebiet, Bratislava, 1977, s. 307–342.
Tichý, R., Výzkum na pohřebiští z doby římské u Mikulova na Moravě, Archeologické rozhledy IX/1, 1957, s. 60–64.
Tuszyńska, M., Ulkowy. Cmentarzysko kultury wielbarskiej na Pomorzu Gdańskim (Badania na trasie autostrady A1, Gdańsk – Toruń), Gdańsk, 2005.
Voigt, Th., Die Germanen des 1. und 2. Jahrhunderts im Mittelelbgebiete, Jahresschrift für mitteldeutsche Vorgeschichte 32, 1940, s. 1–242.
Voigt, Th., Das hermundurische Urnengräberfeld bei Bornitz, Kreis Zeitz, Jahresschrift für mitteldeutsche Vorgeschichte 59 (1975), 1976, s. 173–342.
Walenta, K., Przyczynek do genezy wielbarskich cmentarzysk kurhanowych z kręgami kamiennymi, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Archaeologica 16, Łódź, 1992, s. 169–177.
Walenta, K., Grób nr 81 z cmentarzyska kurhanowego w Leśnie gm. Brusy – przyczynek do funkcji i rozprzestrzenienia guzowatych okuć rogów do picia typu B, Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne II, 1996, s. 79–85.
Walenta, K., Leśno i mikroregion w okresie rzymskim, Chojnice, 2009.
Wegewitz, W., Der Urnenfriedhof von Hamburg-Marmstorf, Die Urnenfriedhöfe in Niedersachsen 7, Hildesheim, 1964.
Wegewitz, W., Das langobardische Brandgräberfeld von Putensen, Kr. Harburg, Die Urnenfriedhöfe in Niedersachsen 10, Hildesheim, 1972.
Wichrowski, Z., Badania ratownicze na cmentarzysku kultury przeworskiej w Kraśniku-Piaskach, stan. 2, woj. lubelskie, Archeologia Polski Środkowowschodniej V, 2000, s. 96–104.
Zeman, J., Severní Morava v mladší dobĕ římskĕ. Problémy osídlení ve svëtle rozboru pohřebištĕ z Kostelce na Hané, Monumenta archaeologica IX, Praha, 1961.
Ziemlińska-Odojowa, W., Niedanowo. Ein Gräberfeld der Przeworsk- und Wielbark-Kultur in Nordmasowien, Monumenta Archaeologica Barbarica VII, Kraków, 1999.
Zielonka, B., Cmentarzysko z okresu cesarstwa rzymskiego w Lachmirowicach, w pow. inowrocławskim, Przegląd Archeologiczny IX/2–3 (1951–1952), 1953, s. 353–386.
Zielonka, B., Cmentarzysko w Bodzanowie pow. aleksandrowski, Przegląd Archeologiczny X (1954–1956), 1958, s. 367–382.
Journals System - logo
Scroll to top