PL EN
MATERIALS
Surface Surveys at the Inhumation Cemetery at Żukowo, Mazowieckie Voivodeship
 
More details
Hide details
1
Dział Średniowiecza i Archeologii Czasów Nowożytnych, Państwowe Muzeum Archeologiczne, Polska
 
 
Submission date: 2023-12-15
 
 
Final revision date: 2024-03-13
 
 
Acceptance date: 2025-10-27
 
 
Publication date: 2026-05-12
 
 
Corresponding author
Joanna Jadwiga Cichońska   

Dział Średniowiecza i Archeologii Czasów Nowożytnych, Państwowe Muzeum Archeologiczne, Długa 52, 00-241, Warszawa, Polska
 
 
Wiadomości Archeologiczne 2025;LXXVI(76):111-144
 
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT

In 2016, the State Archaeological Museum received 44 artefacts from the cemetery at Żukowo, obtained as a result of unsanctioned searches. That same year, geophysical surveys and surface prospection using metal detectors were conducted at the site. Their goal was to map the borders of the cemetery and select spots to be excavated in the future. The geophysical surveys did not reveal clear zones where anthropogenic deposits could be expected.

Surface prospection yielded 34 items dating to the Early Middle Ages (Fig. 8). The most important finds, as such objects were previously unknown to appear at the site, include elements of weaponry: a probably 11th-century spearhead of Nadolski type IV (Fig. 9), an axe of Kotowicz type IIB.5.20 (Fig. 10:63) dating to the period from the second half of the 10th (?) century to the 12th or even 13th century, and an axe of Kotowicz type IIB.5.2 (Fig. 10:47) dating to the period between the 11th and 13th centuries, although the oldest axes of this type may have appeared as early as the second half of the 10th century.

The other early medieval items include fragments of five knives (Fig. 11:61.69.73.95.97), a fragment of a rectangular fire striker (Fig. 11:2) representing a type that appears at cemeteries with graves in stone casings no earlier than the end of the 11th century, and iron elements of stave vessels (Fig. 9, 12:1.62.64). In Mazovia, such vessels were deposited as grave goods from the second half of the 11th century to the third quarter of the 12th century.

A large artefact group consists of 16 temple rings (Fig. 13), made of silver, copper alloys (including silver-plated ones) and copper. Thirteen rings represent Musianowicz type III, including two of variant IIIc (Fig. 13:5.67). The rings belong to one of two size groups (as per Hanna Kóčka-Krenz’s classification): type A, with an internal diameter not exceeding 2.0 cm (mainly from the second half of the 10th century to the mid-13th century) (Fig. 13:5.13.20.49.57.67.82.85.106), and type B, with an internal diameter measuring from 2.0 to 5.0 cm (11th to 13th century) (Fig. 13:21.29.86–90). Another find—an oval, silver bead—has a broad chronology (Fig. 14), as similar artefacts appeared from the end of the 9th century to the first half of the 13th century, while a copper-alloy strap ring (Fig. 15:74) has analogies among artefacts dated from the second half of the 10th century to the 13th century and even the beginning of the 14th century.

Other important finds are fragments of three silver cross denarii (Table 1): type II CNP (?) dated to the first half of the 11th century (alternatively, type IV CNP from the years 1015–1020) (Fig. 15:46), late type VI CNP (or its imitation) dated to the end of the 11th – beginning of the 12th century (Fig. 15:50) and a probable German denarius from the 11th century (Fig. 15:51).

The surveys confirmed the multicultural character of the site. They also revealed three Roman Period artefacts (Fig. 6, 7): a denarius of Vespasian (69–70 CE), a denarius of Antoninus Pius (150–151 CE) and a copper-alloy brooch of Almgren type 96 (phase B2/C1–C1a).

A large group of artefacts consists of late medieval, early modern and 19th-century items (Fig. 16): a copper-alloy ring (15th c. – 1st quarter of the 17th c.; Fig. 15:105), a copper-alloy ring engraved with letters HB (before the end of the 19th c.; Fig. 15:77), three fragments of iron heel plates (first half of the 18th c. – early 20th c.; Fig. 15:66.78.96), lead balls —for a musket (17th–19th c.; Fig. 17:24) and black powder guns (19th c.; Fig. 17:30), a fragment of a copper-alloy book clasp (mid-16thc. – 18th c.; Fig. 17:52), a copper-alloy thimble (early modern period or the 19th c.; Fig. 17:19), a copper-alloy pipe cap (19th c.; Fig. 17:75), a copper-alloy pocket watch component (19th c.; Fig. 17:3) and a copper-alloy button (18th–19th c.; Fig. 17:92).

Another large artefact group comprises coins (Table 1): a fake (?) Jagiellonian denarius, probably issue of Władysław III of Poland (1434–1444; Fig. 19:32), twelve groats of John II Casimir (1659–1667; Fig. 19:15–17.25–28.72.76.83.84.104), a fragment of a Russian copper two-kopeck coin (1867–1881; Fig. 19:33), and an unidentified copper coin (Fig. 19:108).

The function or dating of 34 artefacts could not be determined (Fig. 20): forged nails (Fig. 21) and other iron objects (Figs. 22 &23), copper-alloy plates (Fig. 24:35.37.102) and an object shaped from iron wires twisted together (Fig. 24:91a.b).

The results of the research conducted to date made it possible to detect the borders of the early medieval cemetery to the north, west and probably also south of the area excavated in 1955. Based on the few artefacts uncovered during the exploration in 2016 and 2017, the southern edge of the cemetery can be expected to be found in the area of ares 22–62.

The concentration of artefacts (Fig. 8) suggests that the cemetery likely stretched in the eastern and northeastern direction, and its border might be located within ares 72–76, perhaps even farther to the east, in are 83, where a single grave of unknown dating was uncovered in 2017.

The test excavations of 2017 (K. Chmielewska 2017), which partially covered the area of anomalies detected in the course of the electrical resistivity surveys (Fig. 26), revealed only structures of natural origin.

The largest number of early medieval artefacts, including the silver denarii, type-IV spearhead, axes of type IIB5.2 and temple rings with a diameter of less than 2.0 cm, were concentrated in ares 45, 55, 56 and 65, and, to a lesser extent, in the neighbouring ares (Fig. 8). It is possible that the area described was the oldest part of the cemetery. A smaller concentration of artefacts, including the temple rings with a diameter of over 2 cm, was found mainly in are 63 (Fig. 8), where the location of the later-dating part of the cemetery could be expected. The early medieval cemetery at Żukowo may have been in use from around the mid-11th century, and the end of its functioning was probably linked to the establishment of St. Lawrence’s Church and the founding of a church cemetery, which took place before 1247. The second phase of the cemetery’s operation was at the end of the 15th century or the first half of the 16th century, when children were buried there inside vessels.

The hill was used as a cemetery as early as the Bronze Age. Perhaps, some of the finds should be associated with the Pomeranian Culture or the Przeworsk Culture of the La Tène Period. The site also yielded artefacts dating to the Roman Iron Age.
REFERENCES (81)
1.
KDM Koch. 1919: Codex diplomaticus et commemorationum Masoviae generalis (wyd. Jan Korwin Kochanowski), tom I, Warszawa.
 
2.
Chmielewska K. 2017: Sprawozdanie z badań archeologicznych przeprowadzonych w miejscowości Żukowo, gm. Naruszewo, pow. płoński, woj. mazowieckie na cmentarzysku wczesnośredniowiecznym wpisanym do rejestru zabytków pod nr 45/76-243/60WA, mps w archiwum WUOZ w Ciechanowie.
 
3.
Adler G. 2010: Handbuch Buchverschluss und Buchbeschlag. Terminologie und Geschichte im deutschsprachigen Raum, in den Niederlanden und Italien vom frühen Mittelalter bis in die Gegenwart, Wiesbaden [Reichert].
 
4.
Banasiewicz P. 2006: Zabytki wczesnośredniowieczne w zbiorach Muzeum Diecezjalnego w Płocku (kolekcja Franciszka Tarczyńskiego), mps pracy magisterskiej, archiwum Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
 
5.
Blusiewicz K. 2013: Wyniki badań archeologicznych północnej pierzei placu Teatralnego prowadzonych w latach 1995–1997, [w:] W. Pela (red.), Badania archeologiczno-architektoniczne północnej pierzei placu Teatralnego w Warszawie w latach 1995–1997, Archeologia dawnej Warszawy 3, Warszawa [Muzeum Historyczne m.st. Warszawy], 73–133.
 
6.
Ceynowa B., Trawicka E. 2016: (wyd.) „Każdy krok zostawia ślad”. Obuwie historyczne ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, Katalog, Gdańsk [MAG].
 
7.
Cichońska J. 2017: Nowe znaleziska z cmentarzyska z grobami w obudowach kamiennych w Żukowie, [w:] M. Dzik, G. Śnieżko (red.), Fines testis temporum. Studia ofiarowane Profesor Elżbiecie Kowalczyk-Heyman w pięćdziesięciolecie pracy naukowej, Rzeszów [IA URz / IA UW / Polskie Towarzystwo Historyczne / Towarzystwo Miłośników Historii / WA UW], 325–337.
 
8.
Cymbalak T. 2012: Nálezy podkůvek na obuv na území České republiky ve středoevropském kontextu – nové poznatky, [w:] A. Sobek (red.), Obuv v historii 2010. Sborník materiálů z VI. Mezinárodní konference, Zlín 12.–14. října 2010, Acta Musealia, Zlín [Muzeum jihovýchodní Moravy ve Zlíně], 183–201.
 
9.
Cywa K. 2018: Uwarunkowania doboru surowca drzewnego w polskich grodach i ośrodkach wczesnomiejskich w średniowieczu – analiza ksylologiczna przedmiotów użytkowych, kps pracy doktorskiej, archiwum Instytutu Botaniki im. Władysława Szafera Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.
 
10.
Czajka G., Mackiewicz M. 2018: Guziki i militaria z badań archeologicznych przeprowadzonych na Cytadeli Warszawskiej w 2016 r., [w:] W. Borkowski, M. Zieleniewska-Kasprzycka (red.), Nieznana historia cmentarza z terenu Cytadeli Warszawskiej, Warszawa [Muzeum Wojska Polskiego], 145–169.
 
11.
Dudrewicz L. 1882: Mogiły w Sobanicach, WA IV, 56–65.
 
12.
Dzik M. 2006: Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Żukowie, pow. Płońsk, ŚWIATOWIT Suppl. Series P: Prehistory and Middle Ages XIII, Warszawa [IA UW].
 
13.
Dzik M. 2009: Żukowo, gm. Naruszewo, pow. Płońsk, „Wiadomości Numizmatyczne” LIII/2, 264–265.
 
14.
Dzik M. 2015: Przemiany zwyczajów pogrzebowych w międzyrzeczu Bugu i górnej Narwi (XI–XV w.), tom I, Rzeszów [Oficyna Wydawnicza „Zimowit”].
 
15.
Ellmers D. 1965: Zum Trinkgeschirr der Wikingerzeit, „Offa” 21/22 (1964/65), 21–43.
 
16.
Engel M. 2020: „Kraina konnych wojowników”? Przegląd uzbrojenia i oporządzenia jeździeckiego na terenach jaćwieskich od schyłku IX do XIII w., „Acta Militaria Mediaevalia” XVI, 57–87.
 
17.
Gąssowski J. 1950: Cmentarzysko w Końskich na tle zagadnienia południowej granicy Mazowsza we wczesnym średniowieczu, MS II, 71–175.
 
18.
Gieysztor A. 2009: Zarys dziejów pisma łacińskiego, Warszawa [PWN].
 
19.
Gierlach B. 1972: Kowalstwo mazowieckie XIII–XVIII w., Studia i Materiały Stacji Naukowej MOBN w Ciechanowie 5, Ciechanów [Mazowiecki Ośrodek Badań Naukowych].
 
20.
Gorlińska D. et alii 2015: D. Gorlińska, S. Suchodolski, M. Bogucki, P. Ilisch, D. Malarczyk, T. Nowakiewicz, Frühmittelalterliche Münzfunde aus Masowien, Podlachien und Mittelpolen, Frühmittelalterliche Münzfunde aus Polen. Inventar III – Masowien / Podlachien / Mittelpolen (red. M. Bogucki, P. Illisch, S. Suchodolski), Warszawa [IAE / Numismatische Kommission der Länder in der Bundesrepublik Deutschland].
 
21.
Grzybowski M.M. 1993: Dekanat wyszogrodzki, Teksty źródłowe do dziejów województwa płockiego. Z archiwaliów diecezjalnych płockich XIX wieku 4, Płock [Wojewódzka Biblioteka Publiczna].
 
22.
Holmes E.F. 1985: A History of Thimbles, New York-London-Toronto [Cornwall Books].
 
23.
Janocha H. 1998: Gród i zamek w Starym Drawsku (Drahimiu) gmina Czaplinek – walory obronne i uzbrojenie załogi – w oparciu o wyniki badań archeologicznych, „Koszalińskie Zeszyty Muzealne” 22, 69–132.
 
24.
Kędzierski A. 1998: Polskie denary krzyżowe w skarbie ze Słuszkowa, „Wiadomości Numizmatyczne” XLII/1–2 (163–164), 21–48.
 
25.
Kędzierski A. 2021: Skarb Słuszków I. Denary krzyżowe z przełomu XI i XII wieku, Warszawa [IAIE PAN, Fundacja Przyjaciół IAIE PAN].
 
26.
Kočka-Krenz H. 1993: Biżuteria północno-zachodnio-słowiańska we wczesnym średniowieczu, Poznań [Wyd. UAM].
 
27.
Kočka-Krenz H. 2007: Wczesnośredniowieczna biżuteria metalowa ze zbiorów Państwowego Muzeum Archeologicznego, [w:] W. Brzeziński (red.), Skarby wieków średnich / Treasures of the Middle Ages, Warszawa [PMA], 20–51.
 
28.
Kočka-Krenz H. 2009: Ozdoby i części stroju z pochówków na cmentarzysku wczesnośredniowiecznym w Mikorowie, stan. 8, gm. Czarna Dąbrówka, woj. pomorskie, „Folia Praehistorica Posnaniensia”, XV, 305–322.
 
29.
Kondracki J. 1998: Geografia regionalna Polski, Warszawa [PWN].
 
30.
Kopicki E. 1995: Ilustrowany skorowidz pieniędzy polskich i z Polską związanych. Teksty. Część I /poz. 1 – 7058/, Warszawa [Polskie Towarzystwo Numizmatyczne].
 
31.
Kordala T. 2006: Wczesnośredniowieczne cmentarzyska szkieletowe na północnym Mazowszu, Monografie Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego V, Łódź [IA UŁ].
 
32.
Kotowicz P.N. 2008: Nie tylko żeleźca. Uwagi na temat rzadziej postrzeganych elementów średniowiecznych toporów, [w:] B. Gruszka (red.), Ad Oderam fluvium. Księga dedykowana pamięci Edwarda Dąbrowskiego, Zielona Góra [SNAP], 441 – 465.
 
33.
Kotowicz P.N. 2013: Analiza kolekcji toporów średniowiecznych, [w:] P. Sankiewicz, A.M. Wyrwa (red.), Topory średniowieczne z Ostrowa Lednickiego i Giecza, Biblioteka Studiów Lednickich XXVII, B1 (Fontes 2), Dziekanowice-Lednica [Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy], 43–101.
 
34.
Kotowicz P.N. 2014: Topory średniowieczne z ziem polskich. Katalog źródeł, Rzeszów [Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego / Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego / Muzeum Historyczne w Sanoku].
 
35.
Kotowicz P.N. 2018: Early Medieval Axes from the Territory of Poland, Moravia Magna. Seria Polona V, Kraków [Polska Akademia Umiejętności].
 
36.
Kowalczyk E. 2004: Rzecz o pochówkach dzieci nie ochrzczonych (na przykładzie północnego Mazowsza), [w:] W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (red.), Dusza maluczka, a strata ogromna, Funeralia Lednickie – Spotkanie 6, Poznań [SNAP], 103–114.
 
37.
Krajewski W. 2015: Kule broni palnej powstania listopadowego 1830−1831. Analiza pocisków odnalezionych na polu bitwy pod Grochowem, Iganiami, Ostrołęką i na terenie Reduty Ordona w Warszawie, [w:] T. Skoczek (red.), Powstanie listopadowe 1830–1831. Dzieje – historiografia – pamięć, Warszawa [Muzeum Niepodległości w Warszawie], 112–144.
 
38.
Krajewski W. 2017: Kule ręcznej broni palnej z badań na terenie Arsenału Warszawskiego, [w:] W. Borkowski (red.), Badania archeologiczne dziedzińca Arsenału Królewskiego oraz zespołu Kamienicy Raczyńskich w Warszawie, Warszawskie Materiały Archeologiczne 14, Warszawa [PMA], 70–75.
 
39.
Krzyszowski A. 2014: Naczynia ceramiczne i wiaderka klepkowe z wczesnopiastowskiego cmentarzyska w Sowinach k. Poznania, [w:] T. Kurasiński, K. Skóra (red.), Grób w przestrzeni, przestrzeń w grobie. Przestrzenne uwarunkowania w dawnej obrzędowości pogrzebowej, Acta Archaeologica Lodziensia 60, Łódź [Łódzkie Towarzystwo Naukowe], 137–158.
 
40.
Kurasiński T. 2015: Chowanie zmarłych z wiadrami we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich. Zwyczaj pogański czy chrześcijański?, [w:] L. Gardeła, A. Půlpánová-Reszczyńska (red.), Rituals in the past, „ Analecta Archaeologica Ressoviensia” 10, 179–198.
 
41.
Kurasiński T., Skóra K. 2012: Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Lubieniu, pow. piotrkowski, Łódź [IAE PAN].
 
42.
Kurasiński T., Skóra K., Ziętek J. 2021: Nowe znalezisko wczesnośredniowiecznego grotu włóczni z Lubienia, pow. piotrkowski, WA LXXII, 200–206.
 
43.
Lechnio J., Malinowska E. 2021: Nizina Północnomazowiecka, [w:] A. Richling et alii (red.), Regionalna geografia fizyczna Polski, Poznań [Bogucki Wydawnictwo Naukowe], 276–285.
 
44.
Lencewicz S. 1913: Cmentarzysko grzebalne w pow. Płockim, „Światowit” X (1912), 9–13.
 
45.
Leciejewicz L., Łosiński W. 1960: Wczesnośredniowieczne cmentarzysko w Młodzikowie w pow. średzkim, FAP XI, 104–165.
 
46.
Liwoch R. 2021: Średniowieczne cmentarzysko kamienne w Siemienicach koło Kutna, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica” 36, 53–82.
 
47.
Łyszkowicz G. 2017: Opracowanie zabytków metalowych pozyskanych w trakcie badań zespołu kamienic na rogu ulic Traugutta i Placu Małachowskiego w Warszawie, [w:] W. Borkowski (red.), Badania archeologiczne dziedzińca Arsenału Królewskiego oraz zespołu Kamienicy Raczyńskich w Warszawie, Warszawskie Materiały Archeologiczne 14, Warszawa [PMA], 225–237.
 
48.
Miścicki M. 2017: Wyroby i produkcja przedmiotów metalowych w późnośredniowiecznym Pucku, [w:] M. Starski (red.), Puck. Kultura materialna małego miasta w późnym średniowieczu, Warszawa [UW], 193–238.
 
49.
Moszyński K. 1967: Kultura ludowa Słowian, I: Kultura materialna, Warszawa [Książka i Wiedza].
 
50.
Musianowicz K. 1949: Kabłączki skroniowe: próba typologii i chronologii, „Światowit” XX (1948/49), 115–232.
 
51.
Musianowicz K. 1951: Cmentarzysko i osada wczesnohistoryczna w Gozdowie, pow. Sierpc, WA XVII/4 (1950), 251–304.
 
52.
Musianowicz K. 1969: Drohiczyn we wczesnym średniowieczu, „Materiały Wczesnośredniowieczne” VI, 7–235.
 
53.
Nadolski A. 1954: Studia nad uzbrojeniem polskim w X, XI i XII wieku, Acta Archaeologica Universitatis Lodziensis 3, Łódź [Ossolineum].
 
54.
Niemirycz W. 1982: Katalog szelągów miedzianych Jana Kazimierza, Warszawa [Polskie Towarzystwo Archeologiczne i Numizmatyczne].
 
55.
Pacuski K. 1975: Rozwój sieci parafii diecezji płockiej w XI–XVI w. Komentarz do mapy, [w:] J. Kłoczowski (red.), Kościół płocki XI–XX wieku. Jubileuszowa Księga Pamiątkowa 900-lecia diecezji. Tom I, Studia Płockie 3, Płock [Płocki Instytut Wydawniczy], 59–65.
 
56.
Paszkiewicz B. 2015: Monety ze stanowiska 4 w Gieczu w świetle badań metalograficznych, [w:] T. Krysztofiak, A.M. Wyrwa (red.), Monety ze stanowiska 4 w Gieczu, Biblioteka Studiów Lednickich, XXXIII, B1 (Fontes 6/1), Lednica [Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy], 185–196.
 
57.
Pawlak E., Pawlak P. 2015: Serce miasta jest po prawej stronie. Archeologia o przeszłości poznańskiej Śródki i Ostrówka, Poznań [Kontekst].
 
58.
Rauhut L. 1971: Wczesnośredniowieczne cmentarzyska w obudowie kamiennej na Mazowszu i Podlasiu, MSiW I, 435–656.
 
59.
Rauhut L., Długopolska L. 1973: Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w obudowie kamiennej w Łączynie Starym, pow. Przasnysz, WA XXXVII/3 (1972), 320–393.
 
60.
Rutkowski L. 1907: Cmentarzyska rzędowe w Rostkowie, Strzeszewie, Wierzbicy, Żochowie, Blichowie i Rogowie badane przez ś. p. Franciszka Tarczyńskiego, „Światowit” VII (1906), 39–43.
 
61.
Rzeźnik S. 2016: Opracowanie wyników archeologicznych badań geofizycznych, Warszawa, kps w archiwum WUOZ w Ciechanowie.
 
62.
Safuta E., Czerski M. 1988: Katalog monet rosyjskich 1796–1917, Warszawa [Polskie Towarzystwo Archeologiczne i Numizmatyczne].
 
63.
Sankiewicz P. 2018: Katalog broni drzewcowej, [w:] P. Sankiewicz, A. Wyrwa (red.), Broń drzewcowa i uzbrojenie ochronne z Ostrowa Lednickiego, Giecza i Grzybowa, Biblioteka Studiów Lednickich XXXVIII, B1 (Fontes 1), Lednica [Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy], 148–250.
 
64.
Solecki R. 2018: Cmentarzyska wilanowskie w okresie od średniowiecza po nowożytność, Warszawa [Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie].
 
65.
Strzyż P. 2006: Uzbrojenie we wczesnośredniowiecznej Małopolsce, Acta Archeologica Lodziensia 52, Łódź [Łódzkie Towarzystwo Naukowe].
 
66.
Suchodolski S. 1996: Monety z badań archeologicznych na dziedzińcu Gostomianum w Sandomierzu. Próba odtworzenia obiegu pieniężnego w mieście i okolicy, [w:] S. Tabaczyński (red.), Sandomierz. Badania 1969–1973, tom II: Wzgórze Collegium Gostomianum, Warszawa [IAE PAN], 390–404.
 
67.
Suchodolski S. 2016: Obol zmarłych (monety i pieniądz kruszcowy) na cmentarzysku w Dziekanowicach, stan. 22, [w:] J. Wrzesiński (red.), Nummus bonum fragile est. Groby z monetami wczesnośredniowiecznego cmentarzyska w Dziekanowicach, Biblioteka Studiów Lednickich XXXV, B1 (Fontes 7/1), Lednica [Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy], 157–212.
 
68.
Svetikas E. 2003: Alytaus kapinynas: christianizacijos šaltiniai. Monografija, Vilnius [Diemedžio leidykla].
 
69.
Syty M. 2015: Monety zachodnioeuropejskie i nowożytne, [w:] T. Krysztofiak, A. Wyrwa (red.), Monety ze stanowiska 4 w Gieczu, Biblioteka Studiów Lednickich, XXXIII, B1 (Fontes 6/1), Lednica [Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy], 77–150.
 
70.
Świątkiewicz P. 2002: Uzbrojenie wczesnośredniowieczne z Pomorza Zachodniego, Acta Archeologica Lodziensia 48, Łódź [Łódzkie Towarzystwo Naukowe].
 
71.
Szewczyk-Wojtasiewicz M. 2017: Fajki z badań archeologicznych w zbiorach Zamku Królewskiego na Wawelu, Kraków [Wydawnictwo wawelskie].
 
72.
Trawicka E. 2010: Zabytki metalowe z Wyspy Spichrzów w Gdańsku (badania z 2004 roku), [w:] H. Paner (red.), Archeologia Gdańska, tom IV, Gdańsk [MAG], 93–150.
 
73.
Turnau I. 1989: Problematyka badań nad cechami krawieckimi w środkowej Europie w XVI–XVIII wieku, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” L, 77–88.
 
74.
Wiklak H. 1960: Cmentarzysko z XII i XIII w. w Poddębicach, PMMAE V, 183–207.
 
75.
Wilke G. 2018: Groty broni drzewcowej z Ostrowa Lednickiego, [w:] P. Sankiewicz, A. Wyrwa (red.), Broń drzewcowa i uzbrojenie ochronne z Ostrowa Lednickiego, Giecza i Grzybowa, Biblioteka Studiów Lednickich XXXVIII, B1 (Fontes 1), Lednica [Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy], 33–87.
 
76.
Wilke G. 2021: Broń drzewcowa z badań podwodnych na reliktach mostu przy słowiańskim osiedlu obronnym w Olsborgu w Plön, na jeziorze Großer Plöner See, w północnych Niemczech, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica 36, Łódź [Wyd. UŁ], 395¬¬–420.
 
77.
Wojtulewicz H. 1971: Pieniądz polski za Jana Kazimierza, Biblioteczka „Biuletynu Numizmatycznego”, Warszawa [Polskie Towarzystwo Archeologiczne].
 
78.
Wołyńska M. 2013: Nowe znaleziska naparstków ze stanowiska archeologicznego przy ulicy 3 Maja w Gdańsku – przyczynek do krawiectwa gdańskiego, „IN GREMIUM. Studia nad Historią, Kulturą i Polityką” 7, 145–157.
 
79.
Zawadzka-Antosik B. 1973: Pochówki dzieci w naczyniach glinianych, WA XXXVIII/2, 365–371.
 
80.
Żebrowski T. 2006: Kościół (XIV–początek XVI w.), [w:] H. Samsonowicz (red.), Dzieje Mazowsza, tom I, Pułtusk [Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora], 447–195.
 
81.
Żurowski T. 1968: Mazowieckie wczesnośredniowieczne cmentarzysko w Żukowie, pow. Płońsk, [w:] W. Szymański (red.), Szkice z najdawniejszej przeszłości Mazowsza, Wrocław [Ossolineum], 184–200.
 
ISSN:0043-5082
Journals System - logo
Scroll to top